İşyerlerindeki çalışmaların iş güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği kurallarına uygun sürdürülmesini sağlayan iş güvenliği uzmanları, işyerindeki tehlikeleri belirleyerek risk analizi yapıyor. Kaza, yangın, doğal afet gibi durumlar için acil durum planı hazırlayan bu uzmanlar, işyeri hekimiyle işbirliği içinde çalışıyor.

Üniversitelerin fen ve fen-edebiyat fakültelerinin fizik, kimya, iş sağlığı ve güvenliği bölümleriyle üniversitelerin meslek yüksek okullarındaki iş sağlığı ve güvenliği programından mezun olanlar kişilerin bu alanda görev yapma hakkı bulunuyor.  Bunların dışında teknik öğretmen diplomasına sahip olanlar hariç diğer bölüm veya program mezunlarının müracaatları kabul edilmiyor.

Ancak iş güvenliği uzmanı olmak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Eğitim Merkezi ÇASGEM yahut İş Sağlığı ve Genel Müdürlüğü’nün yetkilendirdiği eğitim kurumları tarafından düzenlenen eğitim programına katılmaları gerekiyor. Buradaki eğitim sürecinin ardından, genel müdürlükçe yapılan sınavlarda başarılı olan mühendis veya teknik elemanlar iş güvenliği uzmanı olabiliyor.

Deneyimlerine göre A, B ve C olmak üzere üç farklı sertifika tipine sahip olan iş güvenliği uzmanları arasında A sınıfı belgeye sahip olanlar,  bütün tehlike sınıflarında yer alan iş yerlerinde, B sınıfı belgeye sahip olanlar tehlikeli veya az tehlikeli sınıflarda yer alan iş yerlerinde, C sınıfı belgeye sahip olanlar ise az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde görev yapabiliyor.

Şu anki durum ne?

Geçen haftalarda Bursa Sanayici ve İşadamları Derneği (BUSİAD) Çevre ve İş Güvenliği Uzmanlık Grubu tarafından düzenlenen panel sektörün ihtiyaçlarına ışık tuttu. Türkiye’de endüstriyel kazalara yol açabilecek 6 bin 500 işyeri bulunduğun altının çizildiği panelde, iş güvenliği müfettişi sayısının yardımcılarıyla beraber 280 olduğu hatırlatıldı. Uzman bulmanın ciddi bir sıkıntı olduğuna değinen dernek yetkilileri, panelde Türkiye ile Hollanda’yı karşılaştırarak sektördeki sıkıntıya dikkat çekmeye çalıştı. Öyle ki Hollanda’da endüstriyel kazalara sebebiyet verebilecek 400 işyeriyle ilgilenen yaklaşık 500 müfettiş bulunuyor. Türkiye’de ise bu rakam 6 bin 500 işyeri için yalnızca 280 kişiyle sınırlı kalıyor. (A.A)

Kimler hangi belgeyi alabiliyor?

A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi:

• A sınıfı belge, Genel müdürlük ve bağlı birimlerinde iş sağlığı ve güvenliği alanında en az sekiz yıl görev yapmış iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına

• (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az beş yıl fiilen görev yapan ve yapılan (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavı başarılı olan mühendis veya teknik elemanlara verilir.

B Sınıfı İş Güvenliği uzmanlığı Belgesi:

• Genel müdürlük ve bağlı birimlerde iş sağlığı ve güvenliği alanında en az  üç yıl görev yapmış iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına

• İş sağlığı ve güvenliği alanında doktora yapmış olan mühendis veya teknik elemanlardan (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programının pratik bölümünü tamamlayanlara

• Genel müdürlük ve bağlı birimlerde iş sağlığı ve güvenliği alanında en az beş yıl görev yapmış mühendis veya teknik elemanlardan genel müdürlükçe yaptırılan (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara,

• (C) Sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle an az iki yıl filen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesiyle belgeleyerek (B) sınıfı iş güvenliği sınavından başarılı olan mühendis veya teknik elemanlara verilir.

C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi :

• (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığına yönelik düzenlenen sınavda başarılı olan mühendis ve teknik elemanlarla veya

• İş sağlığı ve güvenliği alanında yüksek lisans yapmış mühendis veya teknik elemanlardan (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programının pratik bölümünü tamamlayanlara istekleri halinde verilir.

Verilen eğitimler…

Genel iş sağlığı ve güvenliği kuralları,

İş kazaları ve meslek hastalıklarının sebepleri ve iş yerindeki riskler,

Kaza, yaralanma ve hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,

İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,

Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,

Yasal mevzuatla ilgili bilgiler,

İş yerinde güvenli ortam ve sistemleri kurma,

Kişisel koruyucu alet kullanımı,

Ekranlı ekipmanlarla çalışma,

Uyarı işaretleri,

Kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddelerle ortaya çıkan riskler,

Temizlik ve düzen,

Yangın olayı ve yangından korunma,

Termal konfor şartları,

Ergonomi,

Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,

İlk yardım, kurtarma.

Kaynak: İş'te İnsan