İşten ayrılırken, hatta başarısız olup şirkete milyarlarca dolar zarar ettirdikleri için görevlerine son verilirken bile milyonlarca dolar prim ya da tazminat alan CEO'lar şimdi de ailelerine verilecek ölüm tazminatlarıyla gündemde. Wall Street Journal'da (WSJ) yer alan bir haberde ABD'nin önde gelen şirketlerinin CEO'larına verilen milyonlarca dolarlık ölüm tazminatları mercek altına alındı.
Habere göre dünyanın önde gelen şirketlerinin tepesindeki isimler, eğer görev başında ölürlerse ailelerine verilmek üzere nakit, şirket hissesi, hayat sigortası, prim gibi kalemlerden oluşan bir ölüm tazminatını da sözleşmelerine ekletiyorlar. Çok sayıda şirketin, CEO'nun varislerine sunduğu şirket hisseleri seçeneği bile tek başına on milyonlarca dolar edebiliyor. Bazı şirketler dev ölüm sonrası ödemeler, emeklilik gelirleri gibi haklar sağlarken, bazıları CEO'nun ölümünden yıllar sonra bile maaşını ve primlerini varislerine ödemeyi sürdürüyor.
ABD'de yıllardır varlığı bilinen ancak bugüne kadar miktarları hakkında herhangi bir açıklama yapılmayan, "altın tabut" olarak da nitelenen görev başında ölüm tazminatları, yaklaşık 18 ay önce değişen bir federal yasanın ardından şeffaf hale geldi. Buna göre örneğin, 48 yaşındaki Comcast CEO'su Brian Roberts görev başında ölecek olursa ailesine ödenecek olan toplam miktar 298.1 milyon dolar olacak. Üstelik maaşı ve primleri ölümünden sonraki 5 yıl da mirasçılarına ödenmeye devam edecek. 78 yaşındaki Nabors Industries CEO'sunun varisleri ise 288 milyon dolar alacak.
Şirketler: CEO ölmeseydi de bu paraları alacaktı
Kimi uzmanlar, ekonomistler ve insan kaynakları yöneticileri görev başında ölüm tazminatlarını gereksiz ve şirkete zarar verici bulsa da şirketler ve CEO'lar böyle düşünmüyor. Şirketlere göre, CEO yaşasaydı zaten bu hisse senedi opsiyonlarını ve diğer primleri hak edecekti. Occidental Petrol CEO2su 73 yaşındaki Ray R. Irani eğer görev başında ölürse tüm hisse opsiyonları ve performansa bağlı gelirleri derhal varislerine ödenecek. WSJ'nin Occidental'den aldığı bilgilere göre, ölümü durumunda ödenecek miktar yaklaşık 102 milyon dolar olacak. Şirket bunu Irani'nin liderlik döneminde gösterdiği çok iyi performans için verecek. Öte yandan, Ray R. Irani'nin bu zamana kadar zaten oldukça zengin olduğu da belirtiliyor. Standart & Poor's ExecuteComp'a göre Occidental CEO'su 1992 yılından bu yana şirketten 700 milyon dolardan fazla gelir elde etti.
Kaliforniya merkezli Equilar araştırma şirketinin 93 büyük şirketi kapsayan bir araştırmasına göre, 2006 yılında şirketlerin yüzde 17'si CEO'larına çeşitli ölüm tazminatları verirken yüzde 40'ı ise bedeli şirket tarafından ödenen hayat sigortası olanağı sundu.
McDonald's dokuz ayda 2 CEO'sunu kaybetti
Ücret danışmanlarına göre bilinen en eski görev başında ölüm tazminatı da Occidental'de ödendi. O dönemin CEO'su Armand Hammer kontratına bir madde ekletmiş ve 99 yaşına kadar maaşının ödenmesini şart koşmuştu. Üstelik bu madde Hammer ölmüş olsa da yaşıyor olsa da geçerli olacaktı. Armand Hammer 1990 yılında 92 yaşında hayatını kaybetti ve varisleri 7 yıl daha maaşını almayı sürdürdü.
Bir diğer eski görev başında ölüm tazminatı ise Time Warner'ın eski CEO'su Steven J. Ross'a ödenendi. 1992 yılında 65 yaşında hayatını kaybeden Ross'un kontratına göre şirketi ölümünden 3 yıl sonraya kadar maaşını ve primini ödemeye devam edecekti. Ayrıca varislerine 7.2 milyon adet hisse için 9 yıl hak tanıdı. WSJ'ın yaptığı hesaplamaya göre bu görev başında ölüm tazminatının o tarihteki değeri 75 ile 300 milyon dolar arasındaydı.
Yakın dönemde bir ilginç örnek de McDonald's da yaşandı. Neredeyse imkansız olan gerçekleşti ve şirket 2004 yılında 9 ay arayla iki CEO'sunu kaybetti. 2004'ün Nisan ayında Mcdonald's'ın o dönemdeki CEO'su James Cantapulo beklenmedik bir şekilde 60 yaşında hayata gözlerini yumdu. Yönetim kurulu ölümünün hemen ardından ailesine 1.8 milyon dolar isteğe bağlı prim ödedi. Ayrıca toplam 790 bin dolarlık uzun dönemli bir ödüllendirme planı da yürürlüğe kondu. Cantapulo'nun yerine geçen 43 yaşındaki Charles Bell ise göreve geldikten 2 hafta sonra kanser ameliyatı geçirdi. Kısa görev süresinin çoğunu hasta geçirdi. 7 ay sonra görevi bırakan Bell, iki ay içinde hayatını kaybetti. Mcdonald's varislerine 3.2 milyon dolarlık prim ödedi.
Kaynak: Referans Gazetesi