Daha çok çalış, zam isteme, işini kaybetme

Avrupa'da şirketler çalışma saatlerini artırmaya başladı. 35 saatlik haftalık çalışma süresi Siemens'te 40, Bosch'da 36 saate çıkarıldı.

Üretimlerini başka ülkelere kaydırma imkanı firmaların sendikalarla pazarlık gücünü yükseltti. Çalışma saatleri arttı ama ücrette artış yok.

Avrupa'nın güçlü sendikaları işverenlerle anlaşma yoluna gidiyor. İşçiler işlerini kaybetmemek için daha fazla çalışmaya razı oluyor.

Küreselleşme iş yaşamında sendikalarla işverenleri, çatışma yerine uzlaşma yoluna soktu. Avrupa’da Siemens, Bosch, DaimlerChrysler, Thomas Cook, Karstadt-Quelle ve Volkswagen gibi dev firmalar, rekabet güçlerini korumak için çalışma saatlerini artırma ve ek ücret ödememe yoluna gidiyor. Bu trende direnemeyen sendikalar, işten olmamak için aynı ücrete daha fazla çalışmayı kabul ediyor.

İşçi-işveren ilişkisinde köklü bir dönüşüme işaret eden bu trendin en son örneğini Avrupa’nın en büyük otomotiv firması Alman Volkswagen sergiliyor. Artan rekabet baskısı altında çıkış yolu arayan firma 6 yıllık bir dönemde maliyetleri 2 milyar euro düşürmek için çalışanlarına 2 yıl boyunca hiç zam yapmayacağını açıkladı. Eylül ayında işverenle toplu sözleşme görüşmelerine başlayacak olan IG Metall Sendikası ise yüzde 4 zam istiyor.

Avrupa’nın en büyük otomotiv kuruluşu olan Alman Volkswagen uzun vadeli maliyet tasarrufu programı çerçevesinde işçi ücretlerinin iki yıl için dondurulmasını hedefliyor.

Başta Almanya olmak üzere Avrupa’da çalışma koşullarının esnekleştirilmesi için harekete geçen şirketlerin yeni bir halkasını oluşturan Volkswagen, ücretlerin dondurulması dışında Almanya’daki altı tesisinde çalışma koşullarında başka değişikliklere gidilmesini de planlıyor. Buna göre, son dönemde karlarında büyük düşüşler yaşayan ve ciddi pazar kayıplarına uğrayan şirketin yönetimi ücret yapısının basitleştirilmesini, genç işçilerin daha fazla çalıştırılmasını ve performansa göre ödeme sisteminin personelin üçte birini kapsayacak şekilde düzenlenmesini istiyor; Avrupa’da toplam 103 bin kişiyi istihdam eden Volkswagen’in bu taleplerinin ülkenin güçlü sendikası IG Metall’le ciddi bir sürtüşmeye yol açmasi bekleniyor.

Artan rekabet ve zayif talep nedeniyle bu yilla ilgili kar hedefini aşagiya çeken Volkswagen gelecek alti yil içinde maliyette 2 milyar euroluk bir kesintiye gitmeyi amaçliyor. Şirketin personelden sorumlu müdürü Peter Hartz ücret artişinin söz konusu olmadigini belirterek, sendikalarin istihdamla ücret artişi arasinda bir tercih yapmalari gerektigini kaydetti.

Almanya’da Volkswagen’in çalışma koşullarının esnekleştirilmesi için harekete geçmesinden önce daimler Chrysler, Siemens ve Deutsche Telekom da ücret artışına gitmeden çalışma saatlerinin uzatılması amacıyla sendikalarla anlaşmaya varmışlardı.

İşçilere “pazartesi” desteği IG Metall, ücretleri dondurmayı planlayan Volkswagen yönetimiyle 15 Eylül’de başlayacak görüşmelerden önce ücretlerin yüzde 4 oraninda artirilmasi ve iş garantisi verilmesini talep eden bir plan hazirlamişti. Sendika, Volkswagen’in son açıklamasını ise gerçek dışı bularak reddetti. Bununla birlikte, DaimlerChrysler ve Siemens’le varılan anlaşmaların ardından sendikanın Volkswagen’le de uzlaşma yolunu seçmesi için yogun bir baski olacagi ifade ediliyor.

Öte yandan, Alman hükümetinin gündeme getirdigi Hartz IV olarak adlandirilan ve işsizlik ödeneklerinde kesintiye gidilmesini öngören yeni düzenlemeye karşi kisa süre önce ülke genelinde başlayan protestolarin sendikacilar lehine bir ortam yaratabilecegine de dikkat çekiliyor.

Almanya’da sosyal güvenlik haklarında yapılmak istenen kısıtlamaları protesto içi kısa süre önce başlatılan protestolarda her pazartesi on binlerce kişi sokağa dökülerek liberalizasyon girişimlerine karşı çıkıyor. Hükümetin emek piyasasında yapmak istediği değişiklikler özellikle eski Doğu Almanya topraklarında büyük bir hoşnutsuzluk yaratmış durumda. Pazartesi protestoları, eski Doğu Almanya’da sosyalist rejime karşi 80’li yılların sonlarında başlatılan ve her pazartesi yapılan eşlemlerden esinlenilerek gündeme getirildi. Protestolar rejimin devrilmesinde önemli bir rol oynamıştı (Dış haberler)

VOLKSWAGEN

İşçi ücretlerinin iki yıl dondurulmasını, genç işçilerin daha fazla çalıştırılmasına planlıyor. Sendika yüzde 4 ücret artışı ve iş garantisi istiyor.

SIEMENS

2 bin kişiyi işten atıp üretimi Macaristan’a kaydırırım deyince ücret artışına gitmeden haftalık çalışma süresini 35 saatten 40 saate çıkarmak için sendikayla anlaştı.

DAIMLERCHRYSLER

Mercedes üretiminde çalışanların 500 milyon euroluk maliyet tasarrufu planını kabul etmemesi halinde 6 bin kişiyi işten çıkarmakla tehdit etti. Sendikayla anlaşmaya varıldı.

BOCH

Fransa-Lyon’daki yedek parça üretim tesislerindeki haftalık çalışma süresi, üretimin Doğu Avrupa’ya kaydırılması tehdidiyle ücret artışı olmadan 35 saatten 36 saate çıktı.

KARSTADT-QUELLE

Alman mağazalar zincirinin 47 bin çalışanı ücret artışı olmadan haftada 5 saat fazla çalışmayı kabul etti.

THOMAS COOK

Alman seyahat acentesi haftalık çalışma süresini 38.5 saatten 40 saate çıkardı.

SMEAD

Hollandalı ofis ekipmanı üreticisinde çalışanlar artık haftada 36 değil 40 saat çalışıp aynı parayı alıyor.

Sendikaların derdi artık iş güvencesi

Dünyada iş hayatının kuralları değişti. Artık maliyetlerini düşürmek isteyen işverenin, aynı paraya daha fazla çalışılması teklifi, işçi sendikaları tarafından da kabul görüyor. Çünkü işçi sendikaları toplu sözleşme süreçlerinde artık, üyelerinin işlerini kaybetmemesini öncelikli olarak değerlendirmeye başladı. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Temsilcisi Gülay Aslantepe, yeni trendin ücret ve işçi haklarının korunmasından çok, işyerlerinin korunması ve işin kaybedilmemesini esas aldığını söyledi. Aslantepe, “Sermayenin küresel boyuttaki hareketliliği nedeni ile işyerleri rahatlıkla, daha verimli gördükleri başka ülkelere taşınabiliyor. Bu da çalışan açısından işin kaybedilmesi tehlikesi anlamına geliyor. Bu nedenle sendikacılık anlayışı da değişiyor” dedi. Aslantepe, fedakarlığın sadece işçi kesiminden beklenmemesi gerektiğini de belirtti.

Türkiye Tekstil Örme ve Giyim Sanayi İşçileri Sendikası (TEKSİF) Araştırma Birimi Koordinatörü Engin Sedat Kaya da, dünyada ücret farkının aynı iş kolunda 1’e 30 olduğu dönemlerin yaşandığını hatırlatarak, uluslararası firmaların bu ücret farkından dolayı, çalışma koşullarında değişime gittiklerini açıkladı. Kaya “Çare kalmadı. Uzlaşmadığınız zaman bütün fabrikalar bir ayda sökülüp rahatlıkla Çek Cumhuriyeti, Polonya, Macaristan, Slovakya veya Slovenya’ya dikilir. Artık sendikal eylemin formatı bile değişmeye başladı. Eskiden çıkar, fabrikanın önünde çağırır, bağırır grev yaparlardı. Artık dünyada işler böyle yapılmıyor” dedi.