IFC'nin 'İş Yapma' adı altında yayımladığı rapora göre, iş ortamını kolaylaştırma açısından geçen yıl 84. sırada yer alan Türkiye, bu yıl 91. sıraya geriledi. Geçen yıl, işe başlama açısından 47. sırada yer alan Türkiye, bu yıl 53. sıraya indi. Yatırımcıları koruma açısından, geçen yıl 58. sırada yer alan Türkiye bu yıl 60. sıraya geriledi. İşletmelerin kredi alması açısından 59. sıradan 65. sıraya gerileyen Türkiye, işletmelerin vergi ödemesi açısından da 61. sıradan 65. sıraya indi.

Türkiye'de bu yıl, iş ortamı açısından en olumlu gelişme ise istihdam alanında görüldü. İşletmelerin istihdam düzeyi açısından, geçen yıl 148. sırada bulunan Türkiye'nin düzeyi bu yıl 146. sıraya yükseldi. Lisans işlemler açısından bakıldığında 145. basamaktan 148. basamağa inen Türkiye, gayrimenkul edinmede 58. sıradan 54. sıraya, sınırötesi anlaşmalarda 69. sıradan 79. sıraya, bir işletmenin kapatılmasına ilişkin işlemlerde de 137. sıradan 138. sıraya geriledi.

İş yapma açısından, iş yapmanın en kolay olduğu ülke Singapur olurken, Singapur'u, Yeni Zelanda ve ABD izledi. İş yapmanın en zor olduğu ülke ise sonuncu sırada yer alan Kongo Demokratik Cumhuriyeti.

En reformcu Gürcistan

İş ortamının kolaylaştırılması için reform yapan ilk 10 ülkenin başında Gürcistan geliyor. Gürcistan'ın, iş ortamındaki tüm engelleri en asgari düzeye indirdiği ifade ediliyor. Gürcistan'ın uyguladığı reformlar, bu ülkeyi, 112. sıradan 37. sıraya yükseltmesine katkıda bulundu. En reformist 10 ülke sıralamasında, Gürcistan'ı Romanya, Meksika, Çin, Peru, Fransa, Hırvatistan, Guatemala, Gana, ve Tanzanya  izliyor.

Çin ve Doğu Avrupa ülkeleri de iş ortamının gelişmesine yönelik etkin reformlar gerçekleştirdi. Örneğin Çin, yeni iş başlangıcı, yabancı yatırımcının korunması ve sınırötesi anlaşmalarda bürokrasinin azaltılması gibi alanlarda önemli iyileşmeler sağladı. Afrika'dan 3 ülke de, en reformist ülkeler arasında göze çarpıyor. Guatemala, Gana, ve Tanzanya en iyi performansı gösteren 10 ülke arasında bulunuyor.

En reformist ülkeler arasında, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Hindistan ve İsrail gibi gelişmekte olan ülkeler de var. Bu ülkeler, raporun dayandığı kriterlerden en  az 3'ünde iyileşme sağladı.

Çin, yabancı yatırımda liderliği sürdürecek

Çin, 2010 yılına kadar, gelişmekte olan ülkeler arasından en yüksek oranda doğrudan yabancı yatırım çeken ülke konumunu sürdürecek.

Colombia Program on International Investment ve Economist Intelligence Unit tarafından kaleme alınan rapora göre, geçen yıl 79.1 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çeken Çin'e bu yıl 86.5 milyar dolar yatırım yapılması bekleniyor. Rapora göre, Çin'e doğrudan yabancı yatırımlarının 2010 yılında 80 milyar dolara gerilemesi bekleniyor. 2010 yılına kadar ise, portföy yatırımları dahil olmak üzere yıllık 100 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çekilmesi bekleniyor. Bu beklentilerin gerçekleşmesi halinde 2010 yılında Çin'in döviz rezervlerini 2 trilyon dolara ulaşacağı tahmin ediliyor. Çin'in döviz rezervleri temmuz sonuna kadar 954.5 milyar dolara ulaşmıştı.

Rapora göre, 2010 yılına kadar ABD önderliğinde gelişmiş ülkeler doğrudan yabancı yatırımlarının önemli bölümünü çekmeye devam edecek. Ancak Çin, Meksika, Rusya ve Hindistan'ın en çok yabancı yatırımı çeken ülkeler arasında ilk 20'ye girmesi bekleniyor.

Bu yıl gelişmekte olan ülkelere giden doğrudan yabancı yatırım miktarının yüzde 2.8 artarak 410.6 milyar dolar, gelişmiş ülkelere yatırımların ise yüzde 36 artarak 754.3 milyar dolar olacağı tahmin ediliyor.

Kaynak: Dünya Gazetesi